موضوع ) ، بيمارى شخص را تشخيص ندهد و لذا نداند داروى مناسب چيست و در نتيجه اصلًا دارويى تجويز نكند ، در صورتى كه بيمارى تشديد و يا منجر به مرگ گردد ، اين پزشك در چه حدّى مسئول است ؟ ج . بايد بگويد و اعلام كند . كه علاجش دست من نيست . در صورت عدم تشخيص و اعلام اين مطلب ، به طورى كه تأخيرش از جانب اين شخص نباشد ، مسئوليتى ندارد . تجويز سهوى داروى غير مؤثّر يا مضرّ 3925 . با توجه به گستردگى بسيار زياد علوم پزشكى كه واقعاً امكان فراگيرى و همراه با آن به خاطر سپردن تمامى بيمارىها و تمامى داروهايى كه بر همه‌ى بيمارىها مؤثرند و نيز عوارض آن‌ها ، وجود ندارد ، اگر پزشك به علت فراموشى ، بنا به حدس خود ، چه در موارد اورژانس و چه غير اورژانس ، جهت نجات جان يا تسكين آلام بيمار ، سهواً اقدام به تجويز دارويى غير مؤثر بر بيمارى كند كه بيمار را متحمّل هزينه‌ى بيهوده يا عوارض جانبى كند ، در اين صورت آيا پزشك مسئول و مديون است ؟ ( در صورتى كه امكان ارجاع به متخصّص ديگرى هم نباشد ) . ج . تكليف ؛ داير مدار علم خودش و تشخيص خودش است ، ضمان ؛ داير مدار اين است كه پزشك سبب تلف شدن مال يا صحّت بيمار گردد . براى ضمان اگر مطلب را به مريض يا ولىّ او آشكار كرد و آن‌ها اذن و اجازه دادند و معناى اذن آن‌ها اين بود كه شما معالجه را با اين شرايط انجام دهيد ، در اين صورت ممكن است بگوييم كه ضامن هم نمىشود . عدم جواز تجويز داروى مضرّ با اصرار مريض 3926 . اگر پزشك بنا به اصرار بيمار ، دارويى تجويز نمايد يا ساير اقدامات درمانى كه